De bevestigingsleer | Intuïtie | Rechter- en linker hersenhelft
Hooggevoeligheid | Transformatie proces
Innerlijk ontslag? | Levensfasen | Cliënten aan het woord
HOOGGEVOELIGHEID
PROGRAMMA'S METACENTRUM
Yvonne Jonkers, coach en trainer HSP binnen Metacentrum:
"
Op basis van mijn eigen ontwikkeling als hooggevoelige
en mijn ruim 30jarige werkervaring met hooggevoeligheid
in onderwijs, heilpedagogie, psychiatrie en loopbaanbegeleiding,
ga ik er volledig vanuit dat hooggevoeligheid een kwaliteit is
die zeer waardevol is voor onze samenleving.
Het vinden van balans tussen de positieve aspecten van hooggevoeligheid
en de aspecten die vaak als negatief worden ervaren, is daarbij van wezenlijk belang".
INDIVIDUEEL PROGRAMMA ZELFMANAGEMENT
Voor wie tot het inzicht is gekomen dat hooggevoelig zijn
ongeacht je leeftijd zowel een opgave als een gave is!
Binnen Metacentrum werken wij vanuit de kernvraag die in de ontmoeting oplicht
en met de daarmee verbonden overtuigingen en patronen.
Middels afgestemde oefeningen scheppen wij voorwaarden om deze patronen en overtuigingen:
* onder ogen te zien ** los te laten ** en om te vormen*.
Biografisch inzicht, kunstzinnige expressie, gewaarworden, waarnemen en intuitief handelen
zijn daarbij de oefengebieden die wij aanreiken.
GROEPSGERICHT PROGRAMMA INTUïTIEF EFFECTIEF KOERSBEPALEN
In onze groepstraining voor o.a. hooggevoeligen reiken wij kaders aan,
waardoor processen van heelheid in je persoonlijk leven
worden bevorderd en geactiveerd.
De training bestaat uit 7 woensdagochtenden
en is als volgt opgebouwd:
* Kennismaking en objectieve beeldvorming van verwachting en doelstelling
* Verheldering van valkuilen, authenticiteit en essenties
* Herkennen van de keerzijde van zwakte; omkeren van zwakte in kracht
* Deze omkering sociaal-praktisch hanteren
* Verhelderen van je meerwaarde
* Kwaliteiten in balans en zicht op toekomstmogelijkheden
* Plan van aanpak met focus op een gevoelvolle toekomst.
Intuïtief Effectief Koersbepalen is ontwikkeld voor mensen die een hanteerbaar zelfinzicht willen verkrijgen
ten aanzien van hun hooggevoeligheid, zingeving en persoonlijke balans.
HOOGGEVOELIGHEID als FENOMEEN
HOOGGEVOELIGHEID IS EEN GAVE
Marian van den Beuken
Een op de vijf mensen is hooggevoelig. Een op de vijf mensen heeft speciale antennes om subtiele signalen en prikkels uit hun omgeving te registreren. Het is
een gave waardoor zij meer en intenser waarnemen dan anderen, gevaren eerder signaleren, eerder voelen waar iets niet klopt,
sneller weten waar mensen in hun omgeving behoefte aan hebben. Zij hebben een zeer sterke intuïtie waardoor zij snel bepaalde kennis verwerven
waar anderen langdurig naar moeten zoeken. Deze gave is voor henzelf, voor hun omgeving en voor de maatschappij van onschatbaar belang.
Zij heeft echter ook een schaduwzijde. Doordat hooggevoelige mensen meer afgestemd zijn op het ontvangen van subtiele signalen,
raakt hun systeem sneller van slag door prikkels van grovere aard en door een hoeveelheid en een diversiteit van signalen.
Ze raken snel overvoerd en hebben dan veel tijd en rust nodig om weer te herstellen. Het is dus belangrijk dat ze van jongs af aan leren,
zichzelf hiertegen te beschermen. Immers, een speciale gave brengt ook een speciale verantwoordelijkheid met zich mee.
Lang niet iedereen heeft dat echter geleerd.
Een hooggevoelig kind wordt heel vaak niet als zodanig herkend, integendeel: het krijgt vaak te maken met subtiele signalen dat het niet helemaal in orde is
en niet echt aan het ideaal beantwoordt. Hierdoor kan het heel gemakkelijk een negatief zelfbeeld ontwikkelen. Veel hooggevoelige mensen lopen dan ook niet
te koop met hun geaardheid. Het is immers niet een karaktertrek die in onze maatschappij op de top tien van de meest gewaardeerde persoonskenmerken
voorkomt. Veel mensen proberen hun geaardheid te verbergen en passen zich zo goed mogelijk aan in de drukte en de snelheid van het arbeidsproces.
Ze werken vaak part-time en gebruiken hun vrije tijd om zich terug te trekken, weer te herstellen van hun overbelast zijn. Zij leiden als het ware
een dubbelleven. Helaas moeten velen van hen na een aantal jaren hiervoor toch de tol betalen: ze raken burned out en verdwijnen
uit het arbeidsproces. Hierdoor verdwijnt een ongelooflijke hoeveelheid talent uit het arbeidscircuit.
Doordat veel hooggevoelige mensen ofwel een teruggetrokken leven leiden ofwel zich zo goed mogelijk aan de niet- of minder sensitieven aanpassen,
wordt voor de mensen buiten hun directe omgeving vaak niet duidelijk waar zij behoefte aan hebben om goed te kunnen functioneren en zich helemaal
te kunnen ontplooien.
De Amerikaanse psychologe en onderzoekster Elaine Aron zelf een Highly Sensitive Person, zoals zij het noemt, heeft het aangedurfd zichzelf
als onderzoeksobject te nemen en haar ervaringsdeskundigheid te combineren met wetenschappelijk onderzoek.
Globaal gesproken onderscheidt zij twee soorten HSP's: degenen die gelukkig zijn met een teruggetrokken bestaan en zoveel mogelijk
het risico om overbelast te raken vermijden en degenen die enerzijds een drang hebben om naar buiten te treden en risico's aan te gaan
en anderzijds ook weer snel overbelast zijn. De laatsten leven het grootste deel van hun tijd met een innerlijk conflict: ze leven als het ware
met de ene voet op het gas- en met de andere op het rempedaal.
Van Marian van den Beuken zijn twee boeken verschenen:
* Hooggevoeligheid als uitdaging (Ankh Hermes 2002)
* Hooggevoeligheid als levenskunst (Ankh-Hermes 2003)
---------------------------
HSP-ers
uit een artikel van Jeffrey Wijnberg, psycholoog
Gevoeligheid heeft voor- en nadelen, maar in onze cultuur is deze karaktertrek zeker niet ideaal. HSP's hebben in hun jeugd
vaak last gehad van goedbedoelende ouders en leraren die hen wilden helpen hun gevoeligheid te overwinnen, alsof het ging om een afwijking.
Dat heeft ze angstig gemaakt en juist daardoor konden ze moeilijke situaties minder goed aan. Zo raakten ze in een negatieve spiraal van angst
en overgevoeligheid. Ook kinderen in hun omgeving zullen niet altijd even vriendelijk zijn geweest. Volwassen HSP's hebben waarschijnlijk meer moeite
gehad om een goede baan te vinden en een goede relatie op te bouwen. Ook hun gevoel van eigenwaarde en hun zelfvertrouwen hebben vaak te lijden
gehad onder hun hoge gevoeligheid, die vaak gepaard gaat met verlegenheid.
Steeds vaker krijg ik mensen in mijn praktijk die depressief geworden zijn zonder aanwijsbare reden. Zij hebben geen traumatisch verlies geleden
en ervaren geen onvrede met werk, relaties of zichzelf. Bij nadere analyse blijkt dan sprake te zijn van ´chronische overprikkeling´, een aandoening
die in lang vervlogen dagen door artsen werd gediagnosticeerd als het ´hyperesthetisch emotioneel syndroom´. Deze categorie patienten vertoont
een extreme gevoeligheid voor geluid, licht en de aanwezigheid van mensen. Zij schrikken als de telefoon gaat en zijn niet meer in staat om
een toneelvoorstelling of verjaardagsfeestje bij te wonen. Zij schuwen het dagelijks verkeer en zien er tegenop om door te stad te wandelen of
boodschappen te doen bij de plaatselijke supermarkt.
De enige plek die als veilig wordt ervaren is de donkerte van hun eigen slaapkamer.
Dat deze gevoeligheidskwaal in opkomst is, mag geen wonder heten. Het autoverkeer raast dag en nacht langs onze trommelvliezen, vliegtuigen komen
af en aan terwijl de verlichting in en rondom de steden het natuurlijk zicht op de sterrenhemel verblindt. In winkels, liften en hotels klinkt onophoudelijk
een irritant muziekje; en hoe je je ook wendt of keert, je komt altijd wel ergens kwebbelende mensen tegen. Daar komt nog bij dat een vrijstaand huis
onbetaalbaar is geworden. Zo wonen wij hutjemutje en moeten onze eigen stereo-installatie harder zetten om de ruzies van de buren te maskeren.
In elke huiskamer zoemt wel ergens een computer en als niemand stofzuigt dan is er wel een ander huishoudelijke apparaat dat gromt, bromt of piept.
En alsof wij er niet genoeg van kunnen krijgen, maken wij ons voor iedereen bereikbaar door de mobiele telefoon.
Laatst zat ik in een treincoupe die een sticker droeg met de tekst: ´stilte, werkcoupe´.
Ik had mijn koffertje nog niet op het rek gelegd, of er gingen uit de tassen van mijn reisgenoten drie belriedeltjes tegelijkertijd af.
Wetenschappers hebben aangetoond dat het zenuwgestel het meeste lijdt aan ´storingen´ waar mensen geen controle over hebben. Bedoeld worden
de straatwerkers onder het raam van je kantoor, een in zijn neus pulkende collega of de bezoekende buurvrouw die het niet kan laten om het theelepeltje
tegen het kopje te tikken. Om lichaam en geest niet in een toestand van verveling te laten vervallen, gaan we ook nog eens roken, snoepen,
koffiedrinken of koortsachtig zappend voor de tv zitten. En wat we voorgeschoteld krijgen is geen aaneengesloten ontspannen geheel, maar flitsende
en overbeweeglijke beelden onderbroken door schreeuwende reclameblokken. Internet, krant en radio zorgen voor een overdosis aan informatie;
en wie even dreigt af te kicken van zijn eigen adrenaline kan nog altijd gaan joggen met de walkman op.
Ik voorspel dat in enkele jaren de restresorts -gat in de markt!- als paddestoelen uit de grond rijzen. In deze gezondheidsklinieken kunnen
lamgeslagen zielen even bijkomen van het geweld aan indrukken die zij in onze moderne samenleving te verwerken krijgen.
Daar zal de ouderwetse rustkuur in ere worden hersteld en stilte de genezing zijn.
------------------------
HOOGGEVOELIGHEID: als je voelt wat de ander niet voelt
een artikel uit het dagblad Trouw van 09-08-2003 door Cokky van Limpt
Het begrip 'hooggevoeligheid' verovert ook hier de markt van welzijn en geluk. Een nieuw luxeprobleem? Of een serieus te nemen kwalificatie?
Susan Marletta-Hart is overtuigd van het laatste. Ze ontdekte haar eigen hooggevoeligheid en schreef er een boek over.
Voelde je je altijd anders dan anderen, zonder te begrijpen waarom? Was je als kind stil en verlegen?
Ben je snel van slag en werken lawaai en mensenmassa's je op de zenuwen? Goede kans dat ook jij hooggevoelig bent.
Het begrip hooggevoeligheid is bedacht door de Amerikaanse psychotherapeute Elaine Aron. In 1996 verscheen haar eerste boek
-The Highly Sensitive Person- waarin zij verslag doet van haar onderzoek onder een paar duizend Noord-Amerikanen. Ze komt tot de conclusie
dat vijftien tot twintig procent van de bevolking een meer dan gemiddelde gevoeligheid bezit. Ruim veertig procent kwam uit haar analyse te voorschijn
als geheel niet gevoelig, de rest zit ergens in het midden en zegt redelijk gevoelig te zijn.
De vorig jaar verschenen Nederlandse vertaling ('Hoog sensitieve personen: hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt?')
stond meteen maandenlang in de toptien. In datzelfde jaar schreef de Nederlandse 'coach en bewustzijnstrainer' Marian van den Beuken
voor uitgeverij Ankh-Hermes 'Hooggevoeligheid als uitdaging'. Binnen de kortste keren waren er 10000 exemplaren van verkocht.
Haar lezingen trekken overal in het land volle zalen. En nu komt Susan Marletta-Hart met een boek over hetzelfde onderwerp.
Een heuse hype lijkt zich af te tekenen - vooral onder vrouwen.
In Marletta's appartement in de Amsterdamse Pijp praten we over Arons uitvinding. In de avonduren, want overdag, met haar dochtertje van zes maanden
over de vloer, is er 'te veel onrust' voor een gesprek.
Dat de ene mens gevoeliger is dan de andere, akkoord. Maar is het niet typisch iets van deze tijd om dat te problematiseren?
Marletta geeft toe dat we tegenwoordig in het Westen alle tijd hebben ons te verdiepen in ons psychisch welzijn.
"Toch is hooggevoeligheid voor mij niet de zoveelste trendy term voor een luxeprobleem. Elaine Aron heeft laten zien dat mensen
aantoonbaar verschillen in hun waarneming en verwerking van signalen uit de buitenwereld. Eigenlijk zou je je moeten afvragen
waarom dat niet eerder is ontdekt.''
Marletta denkt zelfs dat een erkenning van hooggevoeligheid als karaktereigenschap veel andere 'etiketten' overbodig kan maken.
"Denk aan burn-out, overspannenheid, depressies, verslavingen, borderline en het chronische vermoeidheidssyndroom ME. Zowel uit Arons onderzoek
als uit de interviews die ik heb gehouden, blijkt dat hooggevoelige mensen zélf hun lichamelijke en geestelijke klachten in verband brengen
met hun gevoeligheidsgraad. Het zou interessant zijn daar nader onderzoek naar te doen.''
Gevoeligheid is een eigenschap van het zenuwstelsel in combinatie met de hersenen. Bij hooggevoelige mensen verloopt de informatieverwerking
door de hersenen uitgebreider en nauwkeuriger dan bij de gemiddelde persoon. Er ontbreekt als het ware een selectiefilter, waardoor ze allerlei
subtiele nuances waarnemen die anderen ontgaan. Daardoor hebben ze meer tijd nodig om alle lichamelijke, geestelijke, emotionele en spirituele
gewaarwordingen te verwerken, en liggen overprikkeling -door geluiden, geuren, licht, mensenmassa's- en stress op de loer.
Dat kan knap lastig zijn, weet Marletta uit ervaring. "Toen ik nog voor de televisie werkte, ben ik keihard tegen die bekende
hooggevoeligheidsproblemen aangelopen. Ik had inhoudelijk interessant werk, was redacteur bij het VPRO-programma Buren van Frans Bromet
en later bij Bijker van de EO. Maar ik leed erg onder de druk: het tempo, de werktijden, de werkruimte. Mensen waren stomverbaasd dat ik
ontslag nam uit zo'n prachtbaan. Maar in mijn eentje een boek schrijven bevalt me heel wat beter.''
Toch zijn de nadelen en beperkingen maar één kant van het verhaal, zegt ze. "Hooggevoeligheid is ook een gave. Veel hooggevoeligen
hebben bijvoorbeeld een genuanceerd oog voor details en subtiliteiten en een gevoelige antenne voor stemmingen van anderen.
Ze kunnen zich goed inleven en ze hebben vaak een rijke innerlijke belevingswereld. Veel hooggevoeligen houden van stilte en rust,
kunnen diep geraakt worden door schoonheid en kunst.''
Spiritualiteit neemt in het leven van de hooggevoelige een bijzondere plaats in. Marletta besteedt aan dit onderwerp evenredig veel aandacht
in haar boek. Bezieling, intuïtie, roeping, paranormale gaven, nieuwetijdskinderen: geen aspect blijft ongenoemd. De meeste hooggevoeligen
die zij heeft geïnterviewd ervaren spiritualiteit als een essentie in hun leven. "Het is een waardevolle schat en zelfs een onmisbaar kompas
om zich in de buitenwereld staande te houden.''
Elaine Aron besteedt minder aandacht aan dit onderwerp, maar ze heeft in haar onderzoek wel de vraag meegenomen welke rol spiritualiteit speelt
in het leven van hooggevoelige mensen. Er is iets in hen wat ze meer dan gemiddeld bezield en spiritueel doet zijn, ontdekte zij. Bij het merendeel kwamen
woorden als 'ziel' en 'spiritueel bewustzijn' regelmatig ter sprake. Het was zelfs alsof het besef van het hogere, het kosmische of het goddelijke veel mensen
met deze hooggevoelige eigenschap definieerde. Aron schrijft hierover: 'Telkens wanneer we kwamen op onderwerpen als geloof, filosofie,
de innerlijke belevingswereld en spiritualiteit was het alsof hun stemmen een hernieuwde energie kregen, alsof we in het interview eindelijk tot de essentie kwamen'.
Kenmerkend aan de beleving van spiritualiteit bij hooggevoeligen is volgens Marletta de behoefte aan bezieling. "Zij voelen zich verbonden
met andere mensen, met de natuur, met dieren, dingen, ervaringen. Als ze bijvoorbeeld een boek lezen, halen zij er bij voorkeur uit wat hen verbindt
met zichzelf en niet waarop ze mogelijk kritiek hebben.''
Ook vanuit sociaal-historisch perspectief is er een interessante verklaring voor hooggevoeligheid te geven. Aron stelt dat hooggevoeligen van oudsher
de priesters, zieners en helers van een gemeenschap waren. Terwijl de koning en zijn krijgers zorgden voor verdediging en expansie, waarschuwden
de hooggevoeligen voor de mogelijke gevaren. Door hun fijne zintuigen en scherp bewustzijn zagen, roken of hoorden zij wat anderen ontging.
Hetzelfde zie je overigens terug in de dierenwereld. De schichtige, altijd alerte dieren in de kudde, de hooggevoeligen, waarschuwen de groep bij gevaar.
Ook naar fijnbesnaardheid onder dieren is onderzoek gedaan, waaruit blijkt dat deze verschillen in temperament er daadwerkelijk toe doen.
Freelance journaliste Susan Marletta-Hart studeerde film- en televisiewetenschap, kunstgeschiedenis en theaterwetenschap, volgde daarna
een opleiding tot shiatsu-therapeute en werkte als shiatsu-masseuse. De 'wezenlijke dingen' die ze van shiatsu (drukpuntmassage) heeft opgestoken,
zijn terug te vinden in haar boek. Elk hoofdstuk eindigt met tips, die het leven van de hooggevoelige eenvoudiger en aangenamer kunnen maken.
"Shiatsu brengt de energie naar beneden, zodat je kunt aarden, vanuit je hoofd in je lichaam kunt komen. We leven in een mentale wereld van willen,
denkkracht en doen. Rust, bezinning, in jezelf verankerd zijn ontbreken. En het zijn juist de hooggevoeligen die daar het meeste onder lijden.''
